Żółtaczka w ciąży

Na całym świecie wirusowe zapalenie wątroby jest najczęstszą przyczyną zaburzeń czynności wątroby w ciąży. Może być ono wywołane wirusem zapalenia wątroby typu A (HAV), B (HBV), C (HCV), Objawy kliniczne u kobiet w ciąży nie różnią się od objawów spotykanych u pozostałych pacjentów.


Żółtaczka typu A

Przeniesienie zakażenia z matki na płód jest spotykane rzadko, ale może się zdarzyć wówczas, jeśli zapalenie wątroby typu A wystąpi u matki w okresie okołoporodowym. W tych przypadkach noworodek powinien otrzymać zaraz po urodzeniu immunoglobulinę.

Żółtaczka typu B

W okresie okołoporodowym ryzyko zakażenia noworodka przez bezobjawową zakażoną matkę jest wysokie. Ciąża nie wpływa na przebieg kliniczny ostrego zapalenia wątroby typu B u matki, ale moment zakażenia ma wpływ na ryzyko przeniesienia zakażenia z matki na noworodka. Ryzyko zwiększa się w miarę zbliżania się do terminu porodu i jest największe w przypadkach zakażeń ujawniających się w czasie połogu, ponieważ choroba jest najbardziej zakaźna w okresie poprzedzającym wystąpienie objawów, a do większości zakażeń dochodzi raczej w czasie porodu niż drogą przezłożyskową.

O tym, jak ważne jest zapobieganie okołoporodowym zakażeniom HBV świadczy fakt, że u noworodków zakażonych w czasie porodu ryzyko zostania nosicielem wirusa przekracza 90%. W większości ośrodków przeprowadza się rutynowe badania przesiewowe na obecność HBV u wszystkich kobiet. U kobiet, u których stwierdza się obecność antygenu powierzchniowego (HBsAg) i antygenu wirusa zapalenia wątroby typu B (HBeAg), występuje największe niebezpieczeństwo przekazania wirusa swemu dziecku.

Wszystkie noworodki urodzone przez kobiety z ostrym lub przewlekłym zakażeniem HBV zaraz po porodzie powinny otrzymać swoistą immunoglobulinę i szczepienie przeciwko HBV. Po zastosowaniu takich środków zapobiegawczych, matki będące nosicielkami antygenu HBs mogą karmić piersią.

Żółtaczka typu C

Istnieje duże ryzyko przejścia zakażenia HCV w fazę przewlekłą. U około 20% pacjentów z zakażeniem przewlekłym rozwija się marskość wątroby. Wykrycie we krwi przeciwciał anty-HCV sugeruje raczej przetrwałe zakażenie niż nabycie odporności.

Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu C jest zwykle bezobjawowe. Ciąża nie ma wpływu na jego przebieg. Ryzyko pionowej transmisji zakażenia jest niewielkie. Dawka wirusa jest istotnym czynnikiem ryzyka. Do transmisji zakażenia dochodzi przede wszystkim u kobiet z dodatnim wynikiem badania zarówno na obecno przeciwciał anty-HCV, jak i RNA wirusa HCV. Ostre zakażenie HCV nabyte w ostatnim trymestrze ciąży może zwiększa ryzyko przejcia zakażenia na płód35. U kobiet z przewlekłym zapaleniem wątroby typu C stężenia AIAT nie mają wpływu na częstość transmisji zakażenia. Zagadnienie, czy współistniejąca infekcja wirusem HIV jest ważnym czynnikiem ryzyka transmisji zakażenia ciągle pozostaje przedmiotem dyskusji.

Jak dotąd, nie opracowano szczepionki chroniącej przed zakażeniem HCV. Nie jest zalecane podawanie immunoglobulin noworodkom matek HCV-dodatnich. Na podstawie ograniczonej liczby dostępnych danych wydaje się, że zakażenie przez mleko kobiece jest rzadko spotykane. Karmienie piersią przez matki będące nosicielkami HCV, bez współistniejącego zakażenia HIV, mimo obecności RNA wirusowego i przeciwciał anty-HCV w siarze, nie powodowało przejścia zakażenia na dziecko.